топож, төр, засгийн «өндөрлөгүүдийг» нэг буюу тодорхой бүлэг хү- мүүс өмчлөх явдлыг гаргуулахгүй байх, харин тэдгээр албан ту- шаалтныг сонгох, томилох, чөлөөлөх, огцруулах эрх зүйн бодитой ба- талгаа тогтоэх боломжтой бюлно. Түүнчлэн энэ нь нэг хүний ззсаглал, түшмэдийн дэглэм тогтсон хүнд суртлын тогтолцсюноос ангижарч, төрийн засаглал хэрэгжүүлэхэд төрийн хууль шийдвэрлэх үүрэг гүй- цэтгэх болж, иягэснээр улс төрийн засаглал нь төрийн хууль тог- тсюмжийн үндсэн дээр хэрэгжих зарчимд шилжинэ ГЭСЭН хэрэг мөм. «Засаглал хуваах» зарчим нь юуны Өлмнө төрийн байгууллагуу- даас засаглал хэрэгжүүлэхдээ эрх хэмжээг нь зааглан тогтоох үйл явцыг хамрах бөгөөд төрийн аль ч байгууллагад төрийн засаглалын бүхий л хүрээнд ганцаараа ноёрхох бүрэн эрх эдлэх явдлыг шууд хориглоно. Өөрөвр хэлбэл, төрийн засаглал хэрэгжүүлэх ба:туулла. гууд нь хуулиар тогтоосон өөр өөрийн эрхлэх асуудал, бүрэн эрхтэй байх бөгөөд тийнхуу тогтоосон онцгой эрх хэмжээнийх нь асуудлыг, эрхлэх асуудал бүрэн эрхийнхээ хувьд өөр нөгөө байгууллага нь хэ- лэлцэн шийдвэрлэх замаар дотоод хэрэгт нь хөндлөнгөөс сролцох явдлыг энэ зарчим шууд хориглодог. Ингэснээр тухайн байгууллага өөрийн ажилдаа эзэн болж байдаг, шаардлагатай тохиолдолд түүиий- хээ төлөө өөрөө хариуцлага хүлээх нөхцөл&өр хангагдах болж байгаа юм. Гэхдээ төрийн засаглал, түүнийг хэрэгжүүлдэг байгууллагуудын зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны нэгдлийг огт үгүйсгэсэн хэрэг б-иш бөгө-өд тэгээд ч энэ нь «засаглал хуваах» зарчмын нэг гол ба. римтлал болдог. Үүний зэрэгцээ ямар ч тохиолдолд засаглал нэг хүний юмуу, хзсэг бүлэг хүмүүсийн мэдэлд төвлөрч байх ёсгүй бо- ловч хууль тогтоох, гүйцэггэх, шүүхийн засаглалын аль нзг нь тэр- гүүлэх үүрэгтэй байхыг нийгмийн амьдрал заавал шаарда.х нь зүйи хэрэг. Ингэхгүй тохиолдолд төрийн засаглалын тэнцвэрт байдал ал- дагдаж, ямар нэг захиргаагүй, дур дурз^араа, зүг зүг рүү тэмүүлсэн, илүү эрх мэдлийн төлөв тэмцэк явдал газар авч эцэстээ нийгмийн амьдрал бүхэлдээ хямралд орох аюулд хүргэнэ. Эрх з,үйт төрийг телөвшүүлэн хөгжүүлэх зорилт тулгараад бай- гаа өнеөгийн нөхцөлд төрийн за.саглалын тэнцвэрт байдлыг хангах төрийн ноён нуруу болж байх тийм байгууллага бол ПАРЛАМЕНТ юм. Парламент нь хууль тогтоох засаглал хэрэгжүүлэхдээ тус улсын дотоод, гадаад бодлогын үндсэн чиглэл тогтоож, төр, улс төр, олон ннйтийн байгууллага, үйлдвэрийн газар, байгууллага иргэдийн үйл ажиллагааны эрх зүйн үндсийг тогтоож, чингэснээр эдгээр субъект зөвхөн төрийн хуулийн хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулах болно. Хууль дээдлэх ёс бол эрх зүйт төрийн нэг эрхэм зарчпм. Түүнийг тогтоож, баталгаатайгаар хэрэгжүүлэх субъект нь П а р л а м е:н т» харин түүний баталсан хуулийн хүрээнд түүнийг нийгмийн амьдралд хэрэгжүүлэх бодит нехцел бүрдүүлэх, тэгэхдээ хуулиар тогтоосон эрх хэмжээнийхээ хүрээнд бие даасан үйл ажиллагаа явуулах бүрэн эрх бүхий байгууллага Згсгийн газар нь гүйцэтгэх засаглалыг хэрэг- жүүлнэ. Хууль тогтоох засаглалын «ноёрхол» тогтоохдоо Парламент өөрөө хуулийн хүрээнд, хүний эрх, ашиг сонирхлыг хүндэтгэн дээдэлж, ард 16
RkJQdWJsaXNoZXIy MjU4NDY5